Türkiye'de bir pizzacının menüsünü açın; margherita ve karışık pizzanın hemen yanında neredeyse her zaman bir sucuklu pizza bulursunuz. İtalya'da karşılığı olmayan, tamamen buraya özgü bir seçenek bu. Peki sucuklu pizzanın içinde tam olarak ne var ve İtalyan kökenli bir yemek nasıl olup da bu kadar "bizim" oldu?
İçinde Ne Var?
Sucuklu pizza, klasik pizza iskeletinin üzerine kurulur. Temel olarak üç katmandan oluşur:
Peynir tarafında çoğu zaman mozzarella yerine ya da onunla birlikte kaşar peyniri kullanılır. Kaşarın daha tuzlu ve belirgin tadı, sucuğun baharatıyla iyi gider. Birçok yerde bu ikiliye yeşil biber, mantar, mısır ya da soğan da eklenir; ama bir pizzayı "sucuklu" yapan asıl şey, adından da belli olduğu gibi sucuğun kendisidir.
Asıl Mesele: Sucuk
Sucuklu pizzayı diğer pizzalardan ayıran ve ona o tanıdık tadı veren malzeme sucuk. Sucuk, Türk mutfağının kendi ürünü: kıyma haline getirilmiş etin baharatlarla yoğrulup doğal bağırsağa doldurulması ve haftalarca kurutulup fermente edilmesiyle yapılan bir şarküteri ürünü. Genellikle dana etinden hazırlanır.
Sucuğa karakterini veren şey baharat karışımıdır. Klasik tarifte kırmızı biber, sarımsak, kimyon, karabiber, karanfil ve yenibahar bulunur. Sarımsak baskın aromayı, kırmızı biber rengi ve hafif acılığı, kimyon ise o "sucuk kokusu" dediğimiz tadı verir. Kayseri sucuğu yoğun baharatıyla, kangal sucuk ise kalın halka formuyla bilinir.
Pizzanın üzerine geldiğinde sucuk fırının sıcağında yağını bırakır, kenarları hafif kızarır ve baharatı tüm dilime yayılır. İşte sucuklu pizzayı pepperoni'li ya da salamlı bir pizzadan ayıran fark tam olarak budur: kullanılan et ürünü doğrudan Türk mutfağından gelir.
Pizza Türkiye'ye Nasıl Geldi?
Sucuklu pizzanın hikâyesini anlamak için biraz geriye gitmek gerekiyor. Pizza Türkiye'ye 1980'lerin sonunda geldi. İlk pizza dükkânları büyük şehirlerde açıldı; ama Türk damağı kendi köklü yemek geleneğine sahip olduğu için pizzaya başta pek ilgi göstermedi ve dükkânların çoğu kapandı.
İşin yönü 1990'ların başında değişti. O dönem televizyonda yayınlanan ve karakterlerinin neredeyse her bölümde pizza yediği bir çizgi dizi, özellikle çocuklar arasında pizzayı popüler hâle getirdi. Kapanan dükkânlar yeniden açıldı ve pizza bu kez tutundu. Ama tutunma şekli önemli: pizza, geldiği gibi kalmadı.
Yerelleşme: Pizzanın Türk Sofrasına Uyması
Asıl ilginç kısım burada başlıyor. Pizza Türkiye'de yaygınlaşırken, aynı zamanda yerel damak tadına göre dönüşmeye başladı. Yabancı bir yemeğin bir ülkede tutunması için çoğu zaman o ülkenin mutfağıyla bir köprü kurması gerekir; pizza için bu köprü, Türkiye'nin zaten sevdiği et ürünleri oldu.
Türk mutfağında pastırma, sucuk, kavurma gibi şarküteri ürünleri yüzyıllardır biliniyordu. Pizzanın üzerine yabancı bir salam koymak yerine, zaten herkesin tadını bildiği sucuğu koymak çok daha doğal bir adımdı. Böylece sucuklu pizza, pastırmalı ve kıymalı versiyonlarıyla birlikte, Türkiye'de en çok tercih edilen pizza çeşitlerinden biri hâline geldi.
Bu, tek yönlü bir uyarlama da değil. Anadolu'da odun ateşinde pişirilen, üzeri malzemeyle donatılan ekmek geleneği — bölgeye göre değişen isimleriyle — zaten vardı. Yani sucuklu pizza, bir yerde tanıdık bir mantığın yeni bir kılığa girmiş hâli gibi de okunabilir: ince hamur, üzerine sos, peynir ve baharatlı et.
Sonuç Olarak Tabakta Ne Var?
Sucuklu pizzanın içinde gördüğünüz şey aslında iki mutfağın buluşması. İtalya'dan gelen hamur, domates sosu ve fırın tekniği; Türkiye'den gelen sucuk ve çoğu zaman kaşar peyniri. Sucuklu pizza, "yabancı yemek" ile "yerel lezzet" ayrımının göründüğü kadar keskin olmadığını gösteren güzel bir örnek.
Pizzanın türleri ve birbirinden farkları konusunda daha fazlasını pizza çeşitleri rehberimizde bulabilir; bu lezzetlerin mutfaktaki yolculuğunu mutfak yazılarımızda okumaya devam edebilirsiniz.
Bir yemeğin nereden geldiği kadar, gittiği yerde neye dönüştüğü de o yemeğin hikâyesinin parçasıdır. Sucuklu pizza da tam olarak böyle bir hikâye — bir tabakta iki mutfağın sessizce anlaşması.Etiketler